مؤلف مجهول

فهرست 14

تذكرهء بغراخانى ( تذكره مشايخ اويسيه ) ( فارسي )

است . درد وجود محجوب است و دورى از محبوب و آرزوى رسيدن به مرحله « كشف المحجوب » . رسيدن به آن جذبه و بيخودى است كه از وصال به حق دست مىدهد و در ادبيات عارفانه از آن به مستى تعبير مىشود و هر چيز كه مايه اين مستى است ، نزد شاعر و عارف صوفى شراب و مىخوانده مىشود . درد ماندن در اين جسم فانى است و كنده شدن از آن و آرزو و اشتياق فزاينده به معبود ابدى و ازلى است . اين الفاظ و مجازات است كه عرفان و تصوف را بويژه در ايران و شبه‌قاره ، تقريبا در همهء اذهان رسوخ داده و ادب و فرهنگ فارسى را رنگى خاص بخشيده است . پربيراهه نيست اگر گفته شود از اينجاست كه در اسلام جايى براى عرفان باز مىشود و ديگر ، بر خلاف پندار دسته‌يى از پژوهشگران ، ضرورت ندارد كه ريشه تصوف اسلامى را در خارج از اسلام نشان دهند . « 1 » در نتيجه براى دريافت و درك واقعى پايه‌هاى فرهنگ غنى اسلامى ، ضرورت تام دارد تا ادبيات دينى و عرفانى - بويژه تذكره‌ها - به دقت مطالعه ، بررسى و بازنويسى شده در دسترس همگان قرار گيرد ؛ چرا كه آراء صوفيه در فرهنگ و آداب و امثال و تربيت مسلمانان ايران و شبه‌قاره و حتى جهان نيز تأثير عظيم داشته و از جمله رواج فكر قناعت و رضا و انديشهء توكل و تسليم كه بسيارى از شرقيان را به خاكسارى و درويشى رهنمون شده ، تا حد زيادى از مرده ريگ صوفيه به شمار مىرود . « تذكره بغراخانى » كه نوشتهء مؤلفى ناشناخته است و حدود سده‌هاى 10 و 11 هجرى نگارش يافته ، از جمله اين آثار گرانسنگ و يكى از تذكره‌هاى بىنظير گنجينهء درخشان ادب فارسى است . مصحح دانشمند اين كتاب ، آقاى دكتر محمد منير عالم ، بررسى و تصحيح اين اثر را به‌عنوان پايان‌نامه تحصيلى براى دريافت درجه دكترى زبان و ادبيات فارسى دانشگاه تهران ، حدود 25 سال پيش انجام داده و اكنون براى نخستين بار با همت همكاران اين مركز منتشر مىشود .

--> ( 1 ) - براى اطلاع بيشتر ر . ك . عبد الحسين زرين‌كوب ، ارزش ميراث صوفيه ، تهران ، 1362 . ص 35 به بعد .